مواد اولیه لاستیک

 

در نوشته ی قبلی در مورد ریشه لاستیک صحبت کردیم و اکنون میخواهیم بدانیم لاستیک از چه ماده ای تشکیل می شود. شاید بارها کلمه «کائوچو» را شنیده باشید اما شاید ندانید که « کائوچو» چیست.  در اینجا میخواهیم در مورد کائوچو، تاریخچه، کاربرد آن بحث و بررسی نمائیم.

کائوچو و تاریخچه آن

کائوچو ماده‌ای نرم است که از عصاره گیاه فیکوس تهیه می‌شود. کائوچو از شیرابه ی  بیش از 400 نوع گیاه به دست می‌ آید و بخش عمده کائوچوی جهان از درختی برزیلی با ارتفاع بیش از 35 متر به نام «هوا برازیلینسیس» که از گیاهان تیره فرفیون است تولید می‌ شود. شیره ی این درخت را هنگامی که گرم کنند، کائوچوی خام فراهم می شود و آن جسم نرمی است که در صنعت برای ساختن اشیاء مختلف به کار می رود.

امروزه، مالایا در جنوب شرق آسیا، بزرگترین منابع کائوچوی طبیعی جهان را در اختیار دارد. کائوچو که به لاستیک طبیعی یا لاستیک هند نیز شهرت دارد، کاربردهای فراوانی در صنعت دارد. از زمانی که گیاهان روی زمین بوجود آمدند، کائوچو نیز وجود داشته است و جالب است بدانید که برخی فسیل گیاهان تولید کننده کائوچو، قدمت چندین میلیون ساله دارند. خواص کشسانی کائوچو سبب شده تا این ماده کاربردهای بسیاری در زندگی روزمره ما داشته باشد و در ساخت لوازم خانگی، تجهیزات بیمارستانی و تولید اسباب‌ بازی از آن استفاده می‌ شود.

 

 

کائوچو چگونه تولید می‌شود و لاستیک چگونه حالت کشسانی به خود می گیرد؟

برای تولید کائوچو ابتدا در تنه ی درخت کائوچو، شکافی ایجاد می‌ کنند، پس از آن، شیرابه ی  سفید رنگ خارج شده از آن را، در فنجان‌ های کوچکی جمع‌ آوری می‌ کنند. در محل جمع‌آوری، شیرابه‌ ها پس از صاف شدن با محلول آمونیاک محافظت می‌ شوند. شیرابه به دست آمده از درخت کائوچو با گذشت زمان، از طریق فرایند انعقاد و با افزودن اسیدها یا نمک ها جدا می‌ شود. طی این فرایند، لاستیک به شکل یک توده سفید خمیری از مایع جدا می‌ شود و بعد از آن با استفاده از غلتک، ورقه‌ ای و خشک می‌شود و در نهایت، این ورقه‌ ها به کشورهای مختلف صادر می‌ شوند. به دلیل این که کائوچوی خام، خاصیت کشسانی بالایی ندارد، از طریق فرآیند ولکانیزه، به آن گوگرد اضافه شده و پس از آن، مواد پرکننده نظیر: دوده ی کربن اضافه می‌شود تا خواص کشسانی و استحکام کائوچو افزایش یابد. تولید کائوچو از این روشی که گفته شد، بسیار پرهزینه است.

اما در روش جدید تر، شیرابه ی منعقد شده از طریق ایجاد برش بین دو غلتک، به دانه تبدیل می‌ شود و این دانه‌ ها در خشک‌ کن‌ های مکانیکی، خشک می‌ شوند. خشک کردن دانه‌ ها از این روش بسیار سریع‌ تر از روش‌ های قدیمی است. پس از آن، در یک مخلوط‌ کن به نام بنبوری به کائوچو، دوده، روغن و مواد دیگری نظیر مواد تاخیرانداز، افزوده می‌ شود. این مواد حدود 7 دقیقه با یکدیگر مخلوط می‌ شوند و مخلوط به دست‌ آمده را پس از سرد شدن بصورت ورقه درمی‌ آورند. در نهایت، پس از فرم دادن به لاستیک، آن را حرارت می‌ دهند و به دلیل اتصال مولکول‌ های کائوچو و گوگرد، لاستیک حاصل، حالت کشسانی پیدا می‌ کند.